Drukuj

Metoda Lipmana na 2000 sposobów

Ku inspiracji.

Kulturowe standardy piękna są wcześnie przyswajane. Tak jak z Barbie, czy postaciami z bajek Disney`a, tak może być ze sztuką dyskutowania.

Proszę pamiętać, że metoda choć z pozoru prosta, na początku jest dość trudna do osiągnięcia. Nie znaczy to, że nie warto próbować. Dla nauczyciela w klasie, to sprzyjający sposób pracy, gdyż ma do czynienia ze stałą grupą w określonym czasie (rok szkolny, lub semestr). Życzę powodzenia i radości z tego rodzaju pracy z dziećmi i młodzieżą.

Poniżej chcę podzielić się tym, co wydaje mi się najważniejsze dla metody Lipmana.

Metoda Lipmana na 2000 sposobów.

Autorem metody pracy z dziećmi jest amerykański profesor filozofii i pedagogiki Matthew Lipman.

Nazwałam warsztat … na 2000 sposobów, ponieważ wg mnie nie zawsze zajęcia prowadzone wg pomysłu prof. Lipmana udają się. Ma na to wpływ wiele czynników, od samego nauczyciela i jego chęci do pracy w taki sposób, po pogodę za oknem lub nastrój dzieci.

Metoda bazuje na wrodzonej dociekliwości dziecięcej oraz ciekawości świata, który je otacza. Jej głównym celem jest wykształcenie u uczestników umiejętności samodzielnego myślenia za pomocą krótkich opowiadań, malarstwa, muzyki, filmu. Metoda przygotowuje do myślenia interdyscyplinarnego i przyjmowania wiedzy ( pokazuje jak ją wykorzystać na co dzień). Poprzez stawianie pytań i próbę odpowiedzi na nie, uczymy samodzielnego myślenia. U małych dzieci przebiega to jeszcze elastycznie, jednak u nastolatków można zaobserwować sztywność myślenia. Uczestnicy mają poznać smak samodzielnych poszukiwań, analizowania różnych rozwiązań.

Pobudzanie do własnej refleksji.

Warto zapamiętać.

Uczeń – mistrz, relacja oparta na wolności, dobrowolna relacja w czasie, oparta na zaufaniu.

Mistrz chce dobra swoich uczniów.

Mistrz ponosi odpowiedzialność za ucznia, jako człowieka, uczeń wraz z mistrzem ponoszą odpowiedzialność za kształcenie.

Trzy wymiary relacji uczeń – mistrz:

  • najwyższa jakość wytworu;
  • autorytet
  • wzór osobowy i naśladowanie go.

Martin Buber – filozof dialogu – by mistrz uczył tak, jakby nie uczył. Uczniowie mają dojrzewać. On otwiera ich na istnienie. Odpowiedzialność mistrza za proces.

Uczestnicy spotkania powinni siedzieć w kręgu, tak aby wszyscy się widzieli, nauczyciel siedzi razem z nimi ( ważne!).

Punktem wyjścia do dyskusji jest krótka lektura, zawierająca inspirację do dyskusji w danym temacie. To dzieci powinny problemy nazwać, a później wybrać który, bądź które chcą dyskutować. Temat dyskusji można wybrać drogą głosowania.

Po odczytaniu tekstu dostosowanego do wieku uczestników, wspólnym wyjaśnieniu definicji i pojęć, dzieci same inicjują rozmowę na zadany temat, a moderator spotkania (nauczyciel) jest dla nich wsparciem oraz podsumowuje zajęcia.

Na zakończenie spotkania dzieci mogą przygotować krótką pracę za zadany temat – drama, rysunek, starsi - krótkie opowiadanie, esej.

Rola nauczyciela.

Najważniejsze w metodzie jest to, że nauczyciel podąża w rozmowie za dziećmi, wspiera je w rozmowie, wyjaśnia i wprowadza nowe pojęcia, moderuje spotkanie.

Celem jest takie poprowadzenie dyskusji, aby to uczestnicy dyskutowali między sobą, a nie z nauczycielem. Dopuszczenie pewnej ilości chaosu jest wręcz nieodzowne. Rolą nauczyciela jest wprowadzenie atmosfery bezpieczeństwa, wzajemnego zaufania i szacunku, tak aby możliwie każdy z uczestników mógł się wypowiedzieć. Rolą nauczyciela jest też zachęcenie do wyrażenia swego zadania przez każdego z uczestników, lecz bez zbytniego naciskania.

Bardzo ważnym jest, aby bez względu na zadane pytanie czy udzieloną odpowiedź, uczeń był traktowany przez nauczyciela poważnie. A zdania nie związane bezpośrednio z tematem, zostały sparafrazowane przez prowadzącego lekcję. Uczeń nie powinien zostać z przeświadczeniem, że udzielona odpowiedź byłą 'niemądra'

Ważne dla nauczyciela:

  • nie narzucać własnych poglądów

  • prowokować do polemiki

  • zachęcać do wyrażanie własnych sądów i formułowania problemów

  • pozostać w cieniu dyskusji :-). to uczniowie mają wieść prym w dyskusji, mają się wypowiadać

  • nauczyciel definiuje pojęcia, moderuje spotkanie (to ma na celu wzbogacenie słownictwa)

  • warto odwoływać się do zainteresowań dzieci.

  • pytania dzieci nie powinny zostać bez odpowiedzi (zbudowanie wzajemnego zaufania)

Dyskusja w zbliżonym wiekowo gronie rozwija swobodę językową, umiejętność koncentracji, zdolność do refleksji, lepsze umiejętności społeczne, wzmacnia poczucie własnej wartości.

Metoda Lipmana pozornie jest bardzo prosta, jednak wymaga zupełnie innego zrozumienia roli nauczyciela.

Uczestnicy.

Uczestnicy mają wpływ na tematykę zajęć i przebieg.

  • uczą się rozumiejącego czytania i słuchania wypowiedzi innych;

  • podejmują próby samodzielnego wyrażania swoich myśli;

  • uświadamiają sobie indywidualne zainteresowania;

  • odkrywają wartość samodzielnego myślenia;

  • kształtują poczucie własnej wartości.

 

 

 

Bibliografia:

  • Dzieci i świat. Materiały pomocnicze do pracy z programem Filozofia dla Dzieci – red. B. Elwick, A. Łagodzka

  • Dzieci w świecie myśli. Materiały szkoleniowe Studium Podyplomowego Nowoczesna dydaktyka w szkole. Dociekania filozoficzne z dziećmi i młodzieżą. - H. Diduszko.

  • Mali ale dzielni - Berrie Heesen

  • Najdziwniejsze krzesło świata -Berrie Heesen

  • Jak uczyć – Phil Beadle